Miliardy drobnoustrojów współistnieje stale w organizmie człowieka. Większość z nich zamieszkuje jelito grube, pełniąc tam kluczowe role. Tworzą tak zwany mikrobiom jelitowy, który jest jednym z najbogatszych gatunkowo ekosystemów na Ziemi.
Flora jelitowa składa się z około 500 gatunków mikroorganizmów. W sumie jest to około stu bilionów bakterii (100.000.000.000.000). To znaczy: jest ich dziesięciokrotnie więcej niż wszystkich komórek ciała człowieka a całkowita ich masa to 2 do 3 kilogramów.
Jakie funkcje spełniają bakterie jelitowe – mikrobiom w naszych jelitach?
- wspomagają wchłanianie wszystkich substancji odżywczych z pokarmu,
usuwają niestrawione składniki pokarmu, - wytwarzają cenne witaminy (kwas foliowy, witaminę B i K oraz B12),
- chronią jelita przed zasiedleniem bakterii patogennych przez produkcję substancji antybakteryjnych,
- neutralizują toksyny oraz rakotwórcze produkty przemiany materii,
- powodują zjawisko tolerancji składników pokarmowych.
dezaktywują te składniki pokarmowe, które utrudniają wykorzystanie składników odżywczych.
Od bakterii jelitowych zależy prawidłowa czynność komórek nabłonka jelita. To one rozkładają związki, których organizm człowieka nie przyswaja, sterują procesem fermentacji i powstawaniem gazów.
Mikroflora jelitowa bierze udział w syntezie witaminy B 12, witaminy K, kwasu foliowego i pantotenowego. Pełni także funkcję obronną, uniemożliwiając zasiedlenie i rozwój drobnoustrojom chorobotwórczym.
Spośród około 500 gatunków bakterii składających się na florę jelitową, najbardziej znane przeciętnemu człowiekowi zwykle ze słyszenia to Lactobacillus (pałeczki kwasu mlekowego), Bifidobacterium, Klebsiella, Clostridum i Escherichia.
O ile większość tych bakterii jest przyjazna organizmowi człowieka, pozostałe mogą wywoływać choroby. Dzieje się to w sytuacji, gdy równowaga flory jelitowej zostanie zaburzona. Wtedy powstają warunki do namnażania się bakterii chorobotwórczych. Równocześnie zaburzona zostaje czynność ruchowa jelita.
Sensacyjne wyniki badań naukowych
Mikrobiom wspomaga naszą odporność
Badania wykazały, że mikrobiom wspomaga działanie układu immunologicznego (odpornościowego) człowieka. Aż około 60 procent funkcji obronnych organizmu znajduje się w układzie immunologicznym jelit.
Bakterie jelitowe chronią nas przed rozwojem alergii, nawracających zapaleń jelit, pozytywnie działają na śluzówkę jelit, pobudzają komórki układu immunologicznego do produkcji przeciwciał ochronnych (IgA).
Mikrobiom komunikuje się z mózgiem
Zadziwiającym odkryciem naukowym było wykrycie ścisłych powiązań pomiędzy florą jelitową a mózgiem. Okazało się, że zdrowy mikrobiom wytwarza substancje o charakterze neurotransmiterów. Te z kolei działają na receptory znajdujące się w mózgu, zwłaszcza w obszarach, w których rodzi się panika, lęk i depresja.
Zdrowa mikroflora zapobiega takim stanom negatywnego samopoczucie. Wielu naukowców wręcz mówi, że mikrobiom człowieka stanowi ,,drugi mózg”.
DYSBIOZA JELITOWA – stan zakłócenia składu mikrobiomu jelita.
Stan zakłócenia składu oraz ilości mikroorganizmów jelitowych określamy jako — dysbiozę. Jej skutki w organizmie człowieka mogą być bardzo uciążliwe i powodować choroby.
Najważniejszą przyczyną dysbiozy jest zła dieta. Jemy zbyt mało błonnika, za dużo wysoko przetworzonej żywności (taka zawiera mało składników w pełni odżywczych, za to ma toksyczne konserwanty żywności). Nadużywamy antybiotyki oraz inne leki, pijemy alkohol. Do tego niszczy nas stres psychiczny i fizyczny.
Dysbioza występuje w chorobach alergicznych, dolegliwościach przewodu pokarmowego, zapaleniach jelit, zespole jelita nadwrażliwego.
Także w infekcjach górnych dróg oddechowych i układu moczowo-płciowego. Również u osób cierpiących z powodu depresji, oraz u dzieci autystycznych.
Co ważne, już u dzieci urodzonych z cesarskiego cięcia oraz niekarmionych piersią wykazano wadliwe zasiedlenie przewodu pokarmowego bakteriami i zmniejszenie odporności.
Jak przywrócić równowagę mikrobiomu
Probiotyki to żywe drobnoustroje, które podawane w odpowiednich dawkach wywierają korzystny efekt zdrowotny (definicja WHO). Są to głównie bakterie produkujące kwas mlekowy z rodzaju Lactobacillus (m.in.: L. acidophilus, L. casei, L. reuteri, L. rhamnosus), Bifidobacterium (np.: B. animalis, B. breve), probiotyczne drożdżaki — Saccharomyces bouldari.
Nazwa probiotyk pochodzi od greckich słów: pro bios (dla życia).
PROBIOTYKOTERAPIA jest kluczowa w przypadku dysbiozy jelitowej.
A skąd wziął się pomysł, aby dostarczać jelitom probiotyki?
Otóż na początku XX wieku Ilja Miecznikow odkrył, iż stan zdrowia człowieka jest związany z obecnością określonych mikroorganizmów w przewodzie pokarmowym. Są to bakterie fermentacji mlekowej — Lactobacillus – czyli te, które spożywamy wraz z jogurtem i kefirem.
W latach 50tych zeszłego wieku w laboratoriach zaczęto wytwarzać pierwsze szczepy bakterii probiotycznych na bazie bakterii fermentacji mlekowej.
Probiotyki mają niezwykłą moc leczniczą
Probiotyki przede wszystkim utrzymują równowagę w jelicie, odbudowują florę jelitową oraz naprawiają zniszczone ściany jelita.
Ograniczają stany zapalne, ponieważ stymulują wytwarzanie przeciwzapalnych cytokin (IL — 2, IL — 10) i hamują produkcję cytokin prozapalnych (IL — 6, TNF — alfa czy interferonu).
Szczególnie polecane jest stosowanie probiotyków w przypadku przyjmowania antybiotyków.
Probiotyki korzystnie działają w przypadku:
- chorób zakaźnych i biegunek, biegunek podróżnych,
- zespole jelita drażliwego,
- chorobie zapalnej jelit (IBD),
- chorobie Crohna,
- martwiczym zapaleniu jelit,
- zakażeń Helicobacter pylori,
- zaburzeniach metabolicznych (nadwaga, otyłość),
- alergiach i atopowym zapaleniu skóry
Prowadzone są badania nad zdolnością probiotyków do zapobiegania lub spowalniania rozwoju raka jelita grubego, leczenia depresji i stanów lękowych.
